داروهای گروه SSRI، مثل سرترالین و اس‌سیتالوپرام، می‌توانند به درمان افسردگی، بعضی اختلال‌های اضطرابی و وسواس فکری‌عملی کمک کنند.
به‌طور خلاصه
- اثر مفید دارو معمولاً طی چند هفته و به‌تدریج ظاهر می‌شود. عوارض ممکن است زودتر پیدا شوند.
- بیشتر افراد با این داروها دچار عارضهٔ جدی نمی‌شوند. عوارض خفیف‌تر شایع‌ترند و بسیاری از آن‌ها به‌مرور کمتر می‌شوند.
- دارو را هر روز طبق دستور مصرف کنید و بدون صحبت با تجویزکننده آن را قطع نکنید.
- پیش از مصرف ایبوپروفن، ناپروکسن یا هر دارو و مکمل تازه، با داروساز مشورت کنید.
- علائمی که نیاز به کمک فوری دارند در بخش «چه وقت کمک بگیرید؟» آمده‌اند.
چند هفتهٔ اول
عوارض رایج اوایل مصرف:
- حالت تهوع یا مدفوع شل
- سردرد یا تعریق
- تغییر خواب یا کمی بی‌قراری
بسیاری از این عوارض در چند هفتهٔ اول کمتر می‌شوند، اما همهٔ عوارض خودبه‌خود برطرف نمی‌شوند. اگر این عوارض ادامه پیدا کردند یا در زندگی روزمره‌تان اختلال ایجاد کردند، به تجویزکنندهٔ دارو خبر بدهید.
تغییرهای جنسی
ممکن است میل جنسی‌تان کمتر شود یا در رسیدن به ارگاسم یا در نعوظ مشکل پیدا کنید. این تغییرها ممکن است تا وقتی دارو را مصرف می‌کنید ادامه داشته باشند. بعضی افراد گزارش کرده‌اند که این مشکلات بعد از قطع دارو هم ادامه داشته است.
اگر چنین تغییری احساس کردید، حتی بعد از قطع دارو، آن را با تجویزکننده در میان بگذارید تا با هم راه‌های ممکن را بررسی کنید.
مصرف روزانه
- دارو را طبق دستور، هر روز تقریباً سر یک ساعت مصرف کنید.
- اگر یک نوبت را فراموش کردید، دستور روی بسته را بخوانید یا از داروساز بپرسید. مقدار دارو را دو برابر نکنید.
- برای چند هفتهٔ اول یک نوبت پیگیری هماهنگ کنید تا عوارض و تغییرهای خلق، خواب یا زندگی روزمره‌تان بررسی شود.
- اگر بعد از چند هفته بهبود چندانی احساس نکردید، این موضوع را در میان بگذارید.
پیش از تغییر یا قطع دارو
حتی اگر حالتان بهتر شده، پیش از تغییر مقدار دارو یا قطع آن با تجویزکننده صحبت کنید. قطع ناگهانی ممکن است باعث سرگیجه، تهوع یا حس کوتاهی شبیه شوک الکتریکی شود. با کمک تجویزکننده می‌توانید برای مدت مصرف و قطع تدریجی دارو برنامه‌ریزی کنید.
مسکن‌ها و داروهای دیگر
مصرف هم‌زمان SSRI با این داروها احتمال خونریزی را بالا می‌برد:
- مسکن‌های ضدالتهاب، مثل ایبوپروفن (Advil) یا ناپروکسن (Aleve)
- آسپرین (ASA)
- داروهای رقیق‌کنندهٔ خون
خونریزی جدی معده یا روده در بزرگسالانی که عامل خطر دیگری ندارند شایع نیست. سن، سابقهٔ زخم یا خونریزی گوارشی، داروهای دیگر و دفعات و مدت مصرف مسکن ضدالتهاب در میزان خطر نقش دارند.
- پیش از مصرف ایبوپروفن یا ناپروکسن با داروساز یا تجویزکننده مشورت کنید، به‌خصوص اگر قرار است چند بار یا به‌طور مکرر از آن استفاده کنید.
- مصرف آسپرین یا رقیق‌کنندهٔ خونی را که برایتان تجویز شده فقط با نظر تجویزکننده تغییر دهید.
- استامینوفن ممکن است برای بعضی دردها مناسب باشد. از داروساز یا تجویزکننده بپرسید برای شما مناسب است یا نه، به‌ویژه اگر بیماری کبدی دارید، الکل زیاد مصرف می‌کنید یا وارفارین می‌خورید. هم‌زمان بیش از یک فرآوردهٔ حاوی استامینوفن مصرف نکنید.
- پیش از شروع هر دارو یا مکمل تازه، از جمله داروی سرماخوردگی، از داروساز بپرسید.
- دارو را دور از دسترس کودکان نگه دارید.
چه وقت کمک بگیرید؟
در این موارد همان روز با تجویزکننده تماس بگیرید
- کبودی یا خونریزی غیرعادی دارید.
- حال روحی‌تان به‌وضوح بدتر شده است.
- آن‌قدر بی‌قرارید که به‌سختی می‌توانید آرام بنشینید.
- به‌طور غیرعادی سرخوش یا تحریک‌پذیر شده‌اید و به خواب خیلی کمتری نیاز دارید.
پس از شروع دارو یا تغییر مقدار آن، بیشتر مراقب این علائم باشید.
افکار خودکشی یا آسیب زدن به خود
اگر به‌تازگی به خودکشی یا آسیب زدن به خودتان فکر می‌کنید، یا این افکار شدت گرفته‌اند، فوری از یک متخصص درمانی کمک بگیرید.
برای افکار خودکشی، شبانه‌روز می‌توانید با خط کمک در بحران خودکشی کانادا، 9-8-8، تماس بگیرید یا به آن پیامک بزنید. این خط به انگلیسی و فرانسوی پاسخ می‌دهد.
در این موارد فوراً با 911 تماس بگیرید
- برای پایان دادن به زندگی‌تان اقدامی کرده‌اید یا به خودتان آسیب جدی زده‌اید.
- برای خودکشی برنامه دارید یا قصد اقدام به خودکشی دارید.
- احساس می‌کنید ممکن است به‌زودی به خودتان آسیب بزنید.
- خونریزی شدید، مشکل در نفس کشیدن، ورم زبان یا گلو، گیجی شدید، تشنج یا غش دارید.
در این موارد فوراً به اورژانس مراجعه کنید
- مدفوع سیاه و قیرمانند دارید یا خون بالا می‌آورید.
- چند علامت تازه به‌سرعت ظاهر شده‌اند، مثلاً گیجی یا آشفتگی شدید همراه با پرش‌های پیاپی یا سفتی عضلات، به‌ویژه بعد از افزایش مقدار دارو یا شروع داروی دیگری. ممکن است تعریق شدید یا تب هم داشته باشید.
این حالت دوم می‌تواند نشانهٔ واکنشی جدی به نام مسمومیت سروتونینی باشد. منتظر تب نمانید.
مصرف بیش از حد یا خوردن اشتباهی دارو
اگر فرد دارو را به قصد آسیب زدن به خودش خورده، از حال رفته، به‌سختی نفس می‌کشد، تشنج دارد یا بیدار نمی‌شود، اول با 911 تماس بگیرید.
در غیر این صورت، اگر کسی بیش از اندازه دارو خورده، یا کودک یا فرد دیگری داروی شما را اشتباهی خورده است، فوراً با مرکز مسمومیت انتاریو به شمارهٔ 1-844-764-7669 تماس بگیرید، حتی اگر هیچ علامتی ندارد.